Terug naar programma archief                                                                                                        Naar foto album

Vrijheid delen is de kunst

Over de culturele aspecten van vrijheid

Herdenken en vieren
Op 4 mei 2005 herdenkt Nederland de oorlogsslachtoffers uit eigen land, met name die van de Tweede Wereldoorlog. Op 5 mei 2005 viert Nederland dat het 60 jaar geleden is bevrijd en dat het sindsdien vrijheid kent in een wereld waar (angst voor) oorlog en onderdrukking nog aan de orde van de dag is. Herdenken en vieren hebben niet alleen betrekking op het verleden, maar veronderstellen ook een actieve houding in het heden. Oorlogen kosten mensenlevens. Ook de inzet voor vrijheid vraagt steeds opnieuw slachtoffers. Eenmaal verworven vrijheid is nooit vanzelfsprekend. Mensen kunnen vrijheid maken en breken, dat is van alle tijden en van alle plaatsen. Het is de kunst om eenmaal verworven vrijheid te behouden en die te delen met anderen.

Zoektocht naar vrede en vrijheid
Vlak na de Tweede Wereldoorlog zijn er vele initiatieven genomen om herhaling te voorkomen. Wereldwijd hebben landen zich verenigd in de Verenigde Naties en zijn er internationale verdragen gesloten om vrede te waarborgen en mensenrechten te respecteren. Organisaties als FAO, UNESCO en WHO zijn opgericht om de economische, etnische, religieuze en sociale oorzaken van conflicten weg te nemen. In Europa zijn de oude vijanden succesvol met elkaar gaan samenwerken in wat nu de Europese Unie heet. Na de Tweede Wereldoorlog is in vele landen de democratische rechtsstaat hersteld of tot stand gebracht, die gebaseerd is op rechtsbeginselen die het individu beschermen tegen machtsmisbruik en willekeur van de overheid. Alle inspanningen voor vrede en vrijheid hebben onbetwist tot veel resultaat geleid. In Nederland kennen wij al 60 jaar vrede en vrijheid.

Tegelijkertijd blijven oorlogen en bedreigingen van de rechtsstaat aan de orde van de dag. In de ogen van de Nederlanders vormen oorlogen op dit moment een van de grootste bedreigingen in de wereld. De zoektocht naar vrede en vrijheid kent geen einde. De afgelopen 60 jaar zijn overal ter wereld waardevolle en leerzame ervaringen opgedaan. Centrale bouwstenen voor de weg naar vrede en vrijheid zijn keer op keer gerechtigheid, dialoog, verzoening en samenwerking. In Nederland vormen 4 en 5 mei de dagen waarop we de permanente zoektocht naar vrede en vrijheid bovenaan in onze agenda zetten. Welke voorbeelden kunnen ons helpen en inspireren bij onze inzet voor duurzame vrede en vrijheid? Hoe kan Nederland daar internationaal aan bijdragen? Hoe houden we die vrijheid in ons eigen land zo optimaal mogelijk in stand? En hoe waarborgen we op lokaal niveau de vrijheid voor elkaar?