BREDA - Hij is niet echt dol op onderscheidingen, maar de Gouden Medaille voor Verdiensten ging hij gisteren maar wat graag ophalen in de Poolse ambassade in Den Haag.

Alfons Raichert (84) uit Breda is een van de laatste veteranen van de eerste Poolse Pantserdivisie die nog kan vertellen over de bevrijding van Breda, op 29 oktober 1944.

Hij doet dat dan ook regelmatig in het Generaal Maczekmuseum, waar hij twee zondagen in de maand tekst en uitleg geeft aan de bezoekers. Hij vermoedt dat hij daarvoor is voorgedragen.

Maar hij heeft ook andere verdiensten: twintig jaar lang reed hij met de auto naar Krakow om het plaatselijke blindeninternaat te voorzien van kleding en speelgoed, heel veel speelgoed. Zo'n anderhalf jaar geleden pas is hij daarmee gestopt. "Alfons, zeiden ze tegen me, jij hebt al zoveel gedaan. En het was natuurlijk een hele trip. Maar ik denk dat Frans Ruczynski, voorzitter van het Maczekmuseum, mij naar voren heeft geschoven. Ik wist wel dat ik een medaille zou krijgen, maar dat het een gouden is, dat is een hele eer."

Dat het gisteren de dag van het Poolse leger was, maakte het uitstapje ook nog een stuk gezelliger. "Veel eten en drinken. Wodka, bier, wijn. En mooie Poolse dames", zegt hij knipogend. Zijn vrouw ging niet mee, want ondanks dat die ook 84 is, moest ze tennissen. "Bovendien geeft ze niets om dit soort bijeenkomsten. Even goede vrienden, hoor", zegt de veteraan, die door zijn dochter Hella naar Den Haag werd gebracht. Zij noemt haar vader een echte feestneus en er zijn nogal wat Poolse feestjes. In het clubblad van Polonia staat hij dan ook regelmatig met foto's. "Waar vrouwen zijn, ben ik ook", zegt hijzelf. En dat was eigenlijk ook al in 1944 toen hij als 19-jarige soldaat met de troepen van Maczek Breda bevrijdde. En daar zag hij Annie staan, bij de winkel van Jaak van Wijck aan de Ginnekenweg. 'Wat een mooie meid, dacht ik, wat een leuke vrouw', vertelde hij ooit. Gisteren, uitgerekend op de dag dat precies zeventig jaar geleden 'die rotmoffen' Polen binnenvielen, kreeg hij de gouden medaille uit handen van ambassadeur Janusz Stanczyk. Er waren collega's die scheefliepen van de medailles, maar hij liet ze thuis. Om in Den Haag te komen, kocht hij een TomTom. Die moest zijn dochter nog even anders instellen. Hij had automatisch gekozen voor het stemmetje van een Poolse dame.

De oorlogsherdenking voor leerlingen uit groep acht van de Axelse basisscholen, vindt vrijdag 18 september plaats en niet, zoals gisteren gemeld, komende vrijdag.

AXEL - De herdenking van de Poolse gevallenen bij het Poolse Kruis aan de Hulsterseweg bij Axel begint morgen niet om 10.30 uur, zoals eerder werd aangekondigd, maar om 9.30 uur.

top

Poolse inzet Market Garden herdacht in Driel

Bron BNdeStem 19 september 2009

top

Bloemen en applaus bij Airborne herdenking

Bron BNdeStem 20 september 2009

top

Beter weer had de organisatie van het bevrijdingsfeest afgelopen zaterdag in Axel niet kunnen treffen. De stralende nazomer weerhield hooguit mensen van een bezoek aan de expositie ‘Axel 65 jaar bevrijd’ in het streekmuseum.

Maar die loopt tot eind oktober en trekt vast nog de nodige bezoekers. Daar zijn heel wat bijzonderheden te zien. Zoals de koperen hoorn waar meester De Ridder van de Christelijke Nationale School in de oorlogsjaren op blies bij naderend gevaar. Of de lidmaatschapskaart van de NSB van een Duitsgezinde inwoner van Alphen aan de Rijn. Zeldzaam dat die kaart bewaard is gebleven, want doorgaans werd ze aan het einde van de oorlog ingevorderd om te dienen als bewijsmateriaal tegen de houder, als die de kaart zelf al niet had vernietigd.

De meeste mensen zijn zaterdagmiddag echter in de winkelstraten en op de terrasjes te vinden. Daar worden ze getrakteerd op een modeshow die geïnspireerd is op kleding uit de bevrijdingsperiode. Modellen Elly Verbist, Veerle Touchaut, Marieke Herman en Annie Lambert hebben net hun kleding getoond op het podium nabij het Amstelhoekje en wandelen over de symbolische catwalk naar het volgende van in totaal vijf podiums in het centrum. „Het is geweldig om hier aan mee te werken”, zegt Ineke Suij van damesmodezaak Modine. „De ondernemers in Axel en een aantal ambulante handelaren laten zien wat Axel allemaal te bieden heeft. Iedereen haakt in op het thema bevrijding.”

Hét hoogtepunt van de activiteiten op deze dag is zonder twijfel de bevrijdingstaptoe die ‘s avonds plaatsvindt op het John F. Kennedyplein. „Een eerbetoon aan de Poolse soldaten die ons 65 jaar geleden hebben bevrijd”, introduceert speaker Pierre Eijsackers het spektakel. Dat ontrolt zich vervolgens gedurende ruim 2,5 uur voor een publiek van zo’n duizend mensen. Wethouders Jaap Bos en Co van Schaik van de gemeente Terneuzen en dijkgraafWybe de Graaf van het waterschap Zeeuws-Vlaanderen zijn de eregasten.

Zonder de optredens van de andere korpsen teniet te willen doen, springen de shows van show- en marchingband Kunst en Genoegen uit Leiden er zonder meer boven uit. Niet verwonderlijk, het korps sleepte tijdens taptoe’s al heel wat (inter)nationale prijzen in de wacht. Hun wervelende medley met nummers van StevieWonder kan dan ook rekenen op een stevig applaus.

Dat is er ook voor het orkest van de Poolse marine dat naar Axel is afgereisd. De professionele muzikanten van de maritieme afdeling grensbewaking uit Gdansk spelen niet alleen marsmuziek, maar ook arrangementen van wereldhits, zoals George Baker’s ‘Una Paloma Blanca’.

En als de Polen ‘ Tulpen uit Amsterdam’ inzetten, zingt een deel van de toeschouwers dat lied zelfs uit volle borst mee. Het levende bewijs dat de sfeer er tijdens de Bevrijdingstaptoe goed in zat.

De boeken de Poolse Luchtmacht 1939 - 1945 (Frank de Leeuw) en de Poolse Marine in de 2e wereldoorlog (Wim Vermeeren) worden morgen gepresenteerd in het Generaal Maczek Museum in Breda.

top

ZEVENBERGSCHEN HOEK - Gisteren werd met een voorlichtingsdag in de Zevensprong het startsein gegeven van het herdenkings- en bevrijdingsweekend dat op 6, 7 en 8 november zal plaatsvinden in Zevenbergschen Hoek. De 61-jarige Frans Ruczynski, van het Generaal Maczek Museum uit Breda, gaf de leerlingen uit groep 7/8 van Basisschool de Hoeksteen, een zeer uitgebreide én indrukwekkende ochtendles over de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding van het dorp.

Nadat hij zichzelf had voorgesteld, zijn vader was een Poolse soldaat die hem van kleins af aan alles in geuren en kleuren vertelde, luisterden de kinderen vol aandacht naar Ruczynski. Leerkracht Johan Govers had de kinderen al veel verteld over de oorlog, maar een échte soldaat weet waarschijnlijk veel meer te vertellen. Alfons Raichert, een 84-jarige Poolse soldaat van de 1e pantserdivisie, was hiervoor speciaal naar Den Hoek gekomen. Ook de 84-jarige Hoekse Riet Roomer was aanwezig, want ook al was ze toen een jong meisje, ze herinnert zich die tijd nog als de dag van gisteren. Tja, want waar kwamen toch al die Poolse soldaten vandaan?

De kinderen vuurden volop vragen af en Alfons en Riet vertelden hun verhaal. Daarna kregen de kinderen een documentaire te zien, waarin Alfons zijn verhaal vertelde. Dat de bevrijders via Frankrijk en België Zeeuws Vlaanderen binnentrokken. En via Breda en Oosterhout, op 5 november 1944, Den Hoek bevrijdden, wat volgens Alfons bijna 2 dagen duurde. In Sprang Capelle raakt Alfons zwaargewond aan zijn rechterbeen, door een landmijn.

Alfons Raichert heeft vele vrienden in de strijd verloren, maar heeft wel in Breda de liefde van zijn leven gevonden. Daar woont hij nog steeds. Hij kijkt terug op een enerverende ochtend, waarna de kinderen nu misschien beter begrijpen dat vrijheid niet iets vanzelfsprekends is.

Bevrijdingsconcert in theater De Bussel

Bron BNdeStem 21 oktober 2009

top

OOSTERHOUT - Oosterhout herdenkt zaterdag de Poolse strijders die sneuvelden tijdens de bevrijding van Oosterhout en omliggende dorpen.

Zo'n twintig oude militaire voertuigen nemen morgen deel aan een herdenkingsrit door de gemeente Drimmelen. 65 jaar geleden werd het grondgebied van de gemeente door Poolse troepen bevrijd.

top

BREDA - Van de circa 350 Poolse militairen die na de bevrijding van Breda in de stad bleven wonen, zijn er nog negen in leven. 'Nummer negen' is de 84-jarige Dominik Danicki. Onderzoek van het Generaal Maczekmuseum op verzoek van BN/DeStem leerde vorige maand dat de stad nog acht bevrijders zou tellen.

Op 29 oktober publiceerden wij hun namen, alsook een biografische schets van vijf van hen. DoDanicki, zo blijkt nu, is bij die telling over het hoofd gezien. Nadat 's mans schoonzoon naar de krant belde, heeft het museum de naam alsnog op een lijst teruggevonden. Volgens een woordvoerder is Danicki heel onbekend. "Maar misschien wilde hij dat zelf wel zo."
Deels klopt dat. De veteraan geeft te kennen niet zoveel op te hebben met decoraties en uiterlijk vertoon. "Ik hou niet van bijeenkomsten waar de mannen scheeflopen van de medailles en de verhalen steeds mooier worden. Hoe langer de oorlog geleden was, hoe meer er officier waren geweest. Er was bijna geen gewone soldaat meer over." Ook heeft hij moeite met het clubverband. "Ik heb wel altijd de dodenherdenkingen aan de Vogelenzanglaan (op de erebegraafplaats Ginneken) bijgewoond en een keer of vijf het Maczekmuseum bezocht. Maar ik ben Bredanaar geworden en dan moet je niet drie keer in de week bij de Poolse vereniging zitten. Dan integreer je niet echt."
Er blijkt bovendien oud zeer aanwezig. Danicki - die elektromonteur ('motorwikkelaar') werd - huwde in 1948 de protestantse cipiersdochter Nelly Zijlstra. In de zeer RK-Poolse gemeenschap viel dat gemengde huwelijk niet overal even goed. Toen zijn verloofde in zijn bijzijn de toegang tot de paterskerk (Schorsmolenstraat) werd ontzegd, was voor Daminik Danicki de maat vol. Hij distantieerde zich. En raakte uit beeld.

Motorsoldaat Danicki, in 1925 geboren bij Lemberg (Lwow), was een van de allerjongsten van de 1e Poolse Pantserdivisie. Als verkenner arriveerde hij als een van de eerste bevrijders in Breda

Eerste exemplaar memoires Maczek voor zoon Poolse generaal

Bron BNdeStem 28 november 2009                                                                                                                                                door Leo Nierse

BREDA - Dr. Andrzej Maczek, zoon van wijlen generaal Stanislaw Maczek, ontvangt volgende maand het eerste exemplaar van zijn vaders - eindelijk - in het Nederlands vertaalde memoires.

Uitgever John van Ierland heeft dat bekendgemaakt.

Op maandagmiddag 14 december wordt het boek, Van paardenwagen tot tank, op het Kasteel van Breda gepresenteerd. Maczek jr. overhandigt het volgende exemplaar aan mevrouw Josseleine Teulings-Sosinski. Zij is dochter van de eerder dit jaar overleden Poolse veteraan Zdislaw Jan Sosinski, in wiens nalatenschap een Nederlandse vertaling van Maczeks oorlogsmemoires werd aangetroffen.
Volgende exemplaren worden uitgereikt aan twee Poolse oud-strijders, aan twee cadetten wier grootvaders tot de bevrijders van de stad behoorden, aan burgemeester Peter van der Velden en aan gastheer generaal-majoor Siem van Groningen, gouverneur van de KMA en commandant van de Nederlandse Defensie-Academie.
Voor de plechtigheid zijn 240 uitnodigingen verstuurd, onder andere naar de gemeentebesturen van de Zuid-Nederlandse en West- Vlaamse steden die in het najaar van 1944 door Maczeks 1e Poolse Pantserdivisie zijn bevrijd.
Ook Bredanaars die zich tevoren bij Uitgeverij van Ierland hebben aangemeld, zijn welkom, voorzover de capaciteit van de zaal (500 zitplaatsen) dat toelaat.
De Nederlandse vertaling van Maczeks Od podwody do czolgud is van Willem A. Maijer en Leo W.A van Herpt. Maijer was een indertijd in Amsterdam gevestigde tolk/vertaler, die zijn werk mogelijk in opdracht van toenmalig Saval-directeur en oud-Pantserdivisie-officier Sosinski heeft gedaan. De memoires - die in totaal twintig Poolse en één Franse druk beleefden, - verschenen voor het eerst in 1961 bij Orbis Books in Londen.
De Nederlandse vertaling is recentelijk bewerkt door de regionale oorlogspublicisten Jos van Alphen en Tom Peeters, die ook het initiatief tot publicatie namen, en uitgever Van Ierland, die het circa 45 jaar oude werkstuk in hedendaags Nederlands hertaalde. Het boek, dat als paperback van circa 350 pagina's wordt uitgebracht, zal veel nog niet eerder gepubliceerde foto's bevatten. Deze zijn afkomstig uit de collecties van het Sikorski Institute in Londen en het plaatselijke Generaal Maczekmuseum. De winkelprijs ligt rond de twintig euro.
Het complete presentatieprogramma is inmiddels in meer dan grote lijnen rond. De ontvangst van de naar verwachting circa vijfhonderd gasten is rond drieën voorzien in de Grote Zaal, waar het Maczekmuseum voor de gelegenheid een expositie met eigen materiaal inricht en de zaalwachters in het originele gevechtstenue van generaal Maczeks divisie gehuld zijn.
De presentatie zelf geschiedt in de aula van de KMA en wordt ingeleid met filmbeelden van de generaal en zijn manschappen tijdens hun bevrijdingstocht door Vlaanderen en Zuid-Nederland. Vervolgens onthult Andrzej Maczek tegen half vijf het eerste exemplaar van de nieuwe uitgave.
Rond vijf uur biedt burgemeester Van der Velden aan het Maczekmuseum een Pools officierssabel in bruikleen aan. Het gemeentebestuur kreeg de sabel op 25 oktober ten geschenke van de Vereniging Het Rodziewicz-Geslacht, als bewijs van dank aan alle naoorlogse Bredase stadsbesturen die de herinnering aan de Poolse bevrijders levend hebben gehouden.

top

---

Memoires Maczek oogsten applaus

Bron BNdeStem 15 december 2009                                                                                                                                                           door Leo Nierse

BREDA - "Gelukkig is het typoscript letterlijk uit de kast gekomen en dankzij het initiatief en de noeste arbeid van de bewerkers is het nu beschikbaar voor iedereen die er belang in stelt." Dat zei Josseleine Teulings-Sosinski gistermiddag tijdens de stijlvolle bijeenkomst waarmee in de aula van de KMA Van paardenwagen tot tank - de eerste Nederlandse editie van wijlen generaal Maczeks oorlogsmemoires - werd gepresenteerd.Teulings is de (enige) dochter van de recentelijk overleden Zdislaw Jan Sosinski, de oud-Saval-directeur die - als voormalig officier van Maczeks 1e Poolse Pantserdivisie - de nu vijftig jaar oude memoires blijkbaar ooit van het Pools in het Nederlands had laten vertalen. Bij de boedelliquidatie stuitte Teulings op het voor haar volslagen onbekende werkstuk. Ze speelde het in handen van oorlogspublicisten Jos van Alphen en Tom Peeters, die het bewerkten en er nog maar twee maanden geleden mee aanklopten bij de Bredase uitgever John van Ierland.
Die besloot meteen tot uitgave. Met als gevolg dat de nu 77-jarige Andrzej Maczek zijn vaders vertaalde boek - vijftien jaar en drie dagen na diens overlijden op 102-jarige leeftijd - gisteren letterlijk kon onthullen. 'This is the Big Moment", sprak de in Sheffield woonachtige Maczek jr. met ernstige blik, voordat hij het boek trots met beide armen langdurig boven zijn hoofd uitstrekte, om het de 350 aanwezigen te tonen. Die antwoordden met een minutenlang applaus. Hoewel 'een grote eer' gistermiddag de meest gebezigde woorden waren, was deze ovatie een onmiskenbaar huldeblijk aan de even briljante als menselijke militair, die het door hem bevrijde Breda altijd een warm hart is blijven toedragen. In dit verband viel op dat de andere acht, door Maczek bevrijde (Zeeuws-)Vlaamse gemeenten de uitnodiging niet hadden gehonoreerd. Wel was de Poolse ambassade vertegenwoordigd.
Na afloop zat Andrzej Maczek anderhalf uur lang te signeren. De rij wachtenden leek maar niet te slinken

 

'The Big Moment' (Het grote ogenblik): Andrzej Maczek, zoon van wijlen generaal Stanislaw Maczek, toont het eerste exemplaar van de Nederlandse editie van zijn vaders oorlogsmemoires, Van paardenwagen tot tank. foto Edwin Wiekens/het fotoburo

top

 

Laatst bijgewerkt 12-04-2011

Naar boven