Terug naar programma archief                                                                                                         Naar foto album

Veel liefs uit Warschau.

Warschau, 26 mei 1946

Lieve Geertruida,

We ontmoetten elkaar in Buinen, ongeveer twee jaar geleden. Ik vocht in de 1^e Poolse onafhankelijke parachutistenbrigade. Ik was gewond en in het veldhospitaal hielp jij verplegen. We hebben elkaar daarna nooit meer gezien. Je vroeg me toen mijn verhaal te vertellen. Die belofte los ik nu in.

In 1938 kwam ik in dienst in het Poolse leger. Een jaar later vielen de Duitsers en de Russen ons land aan. Ik vocht aan de Duitse grens en werd krijgsgevangen genomen. Ik wist te ontsnappen uit het gevangenkamp en via allerlei omzwervingen over de Balkan kwam ik uiteindelijk in Griekenland terecht. Van daaruit kon ik per schip naar Engeland komen. In Engeland aangekomen meldde ik me meteen aan bij de pas opgerichte Poolse parachutistenbrigade. Ik had nog nooit een parachutesprong gedaan, maar het was mijn enige kans om mee te kunnen helpen aan de bevrijding van mijn vaderland. Ik ontwikkelde me goed en al snel was ik een van de meest geharde parachutisten van ons bataljon.

Alles was erop gericht om ons vaderland te bevrijden. Daarom oefenden we ook met zwaarder materieel. Toen in augustus 1944 Warschau in opstand kwam, hoopten we dat we naar Polen zouden vliegen. Een maand later stapten we werkelijk het vliegtuig in. Ietwat teleurgesteld. We moesten naar Nederland. Het werd een nachtmerrie, daar weet je alles van. Ik kwam weer in Duitse krijgsgevangenschap. De behandeling was slecht, je kon beter dood zijn. Ik ben zo hard geslagen dat ik mijn leven lang mank zal blijven. Uiteindelijk werden we bevrijd door de Amerikanen. Europa was weer vrij, maar Polen niet. De Russen hebben Polen ‘bevrijd’. Oftewel: we hebben een nieuwe bezetter. Deze brief wordt dan ook gesmokkeld. Hij zou niet door de censuur komen.

Polen heeft zwaar geleden in de oorlog. Zes miljoen van de dertig miljoen burgers zijn omgekomen. In Warschau zijn van de 1,3 miljoen inwoners maar een half miljoen in leven gebleven. Alleen bij de opstand vielen al 200.000 doden. En wij konden niet helpen… Ik ben bang dat ik je nooit meer zal zien. Er gaan geruchten dat oorlogsveteranen weer opgesloten zullen worden. Het is te gek voor woorden. We hebben Europa bevrijd en komen nu in gevangeniskampen. Ik heb in ieder geval mijn belofte ingelost, je kent nu mijn verhaal. Ik wens je veel geluk in de toekomst.

Veel liefs uit Warschau,

Andrzej Paczkowski

Gedichten opgedragen tijdens de herdenkingen in Buinen.

Herdenking Buinen in 2005.

 Krans van de  gemeente Borger-Odoorn en Bevrijdingscomité.                                          De vijfde en zesde persoon van rechts zijn resp. zoon
                                                                                                                             en dochter van D.Podgorski.De zevende persoon van
                                                                                                                             rechts is zijn schoonzoon. De vrouw naast hem is de
                                                                                                                             echtgenote van de zoon van Podgorski.

Vooraan links de heer Stopa, vervolgens de heer Daimel,
de burgemeester Mevr. Slagman, de heer Siumak
(oud-strijder) uit Emmen en de heer
J. van Gerner (lid Bevrijdingscomitë)