Terug naar programma archief                                                                                                                          Naar foto album

Herdenking Buinen

Familie gedode Buiner (8) bij herdenking bevrijding

Buinen- In aanwezigheid van Poolse oorlogsveteranen is gisteravond bij het oorlogsmonument de bevrijding van Buinen herdacht.
12 april 1945 werd het dorp door Poolse militairen bevrijd van de Duitse bezetters. Burgemeester Tryntsje Slagman heeft een krans gelegd. Ook leden van de familie Dieters waren aanwezig. Zij stonden stil bij de dood van hun broertje Jacob Dieters uit Buinen.

De 8-jarige kwam een dag voor de bevrijding om het leven door een verdwaalde kogel van één van de Poolse soldaten.
Onder de militairen viel een dode tijdens de strijd met de Duitsers. Voor de soldaat , de toen 25-jarige Stanisław Bielemic, is kort na de bevrijding een monument opgericht bij het viaduct in Buinen.
Volgens Jan Gerner van het bevrijdingscomité is de jonge militair gestorven toen een granaat ontplofte op zijn tankvoertuig.

Op verzoek van de familie is later op het monument ook de naam van S.Skowaliczyk vermeld. Hij stierf op 30-jarige leeftijd bij gevechten in Borger.

Hier volgt een verslag van een kranten artikel van 12 april 2000

Bloemen voor 'vergeten' Jacob Dieters.

Nieuw Buinen- Op een vergeelde foto zien we een blond jochie. Nieuwsgierig blikt hij de wereld in. Hij staat er wat stijfjes op, zouden we nu zeggen, maar in die tijd was het ook geen sinecure, op de foto gaan. Je kleedde je erop en ging eerst naar de kapper. Jacob Dieters uit Buinen zal toen een jaar of zes zijn geweest. Net als elk kind vol plannen, maar hij zou nog slechts twee jaar leven. Op 12 april 1945 stormde een Poolse pantserdivisie op vanuit de bossen bij Exloo. De Duitsers namen de benen, de bevrijding van Buinen was een feit. Buiten het dorp bleven grote voorraden munitie liggen. Jan Dieters een oudere broer van Jacob, wist precies waar de granaten lagen. Vandaar dat de BS, de Binnenlandse Strijdkrachten, Jan vroegen het spul aan te wijzen. De kleine Jacob wilde dolgraag mee met de mannen, maar moest thuis blijven. Later rende hij toch stiekem achter hen aan. Kort daarop lag hij bloedend in het gras. Uitgelaten Poolse soldaten schoten vanuit boerderijen op los lopende kippen. Een verdwaalde kogel trof Jacob boven in het hoofd. Een Rode-Kruis wagen bracht het zwaar gewonde kind naar het ziekenhuis in Emmen. Papa en mama bleven vier dagen naast zijn bed zitten, maar Jacob kwam niet meer bij bewustzijn. De broers Jan en Albert en zus Hennie zijn verrast door de verlate aandacht voor hun gestorven broertje: vader en moeder zijn inmiddels ook overleden. Hennie-Orving-Dieters: ,,Ik was zelf 13 toen Jacob omkwam. Ik kan hem dus nog goed herinneren. Het was een vrolijk kereltje. Een mooi mannetje. Bij al de herdenkingen van de oorlog in 1995 kreeg ik het alweer te kwaad. Nachtmerries: ik zag Jacob weer elke nacht voor me''.
Oorlogsveteraan Podgorski, die zich na de oorlog in Nederland vestigde, was zelf bij de bevrijding van Emmen betrokken. Vorige maand hoorde hij voor het eerst van Jacob Dieters. Podgorski wil vandaag boete doen voor het leed wat zijn landgenoten hebben aangericht. Afgelopen zondag vroeg de katholiek in zijn kerk in Stadskanaal ook al aandacht voor het bijna vergeten drama in Buinen. Het graf van de kleine Jacob in Borger onthult overigens een tweede, een nog ouder drama. Op een gedenksteen staat de naam van een tweede Jacob Dieters, na wie het joch is vernoemd. Het is een oom in 1916 overleden aan hersenvliesontsteking. Op achtjarige leeftijd....

foto: D.Podgorski bij het graf in Borger waarop hij vandaag bloemen en een lint legt.